The 39 Steps (1935): Yeni Başlayanlar İçin Değil; Aşinasına Hitchock

Sinemaya ve tiyatroya pek çok kez uyarlanan John Buchan’ın ünlü romanını bir de Hitchock’tan izlemeye kalktığımızda , ilk önce anlamsızca
koşturan telaşeli ve müzikle uyumlu bir gerginlikle hareket eden ayaklarla karşılaşıyoruz.  Nereye gittiği, neden orada olduğu ya da neyden kaçtığı belli olmayan; ama kesinlikle yanlış zamanda, yanlış yerde olan ayaklar..

Film “pikarest” türüne aittir. Yani görünüşte mantıksız ve dağınık bir biçimde ortaya getirilmiş epizodlar (tren, çiftçinin evi, profesörün malikanesi, politik toplantı vs) , yakından bakıldığında kahraman için ilave serüven değil, aksine birbiriyle tutarlıdır.

Hitchock ‘un haksız yere suçlanan adam, haksız yere suçlanan kadın, suçlu kadın, bir psikopat hakkında öykü, casusluk/politik entrika hakkında öykü, gizemli evlilikler konulu filmlerinden , yanlışlıkla suçlanan adam sınıfına girer 39 Basamak.  Filmin kahramanı Mr. Hannay yanlış zamanda yanlış yerde bulunmasının cezasını uzun bir kaçış serüveniyle ödeyecektir.  Gittiği bir music-hall’de aniden başlayan kargaşa ve ardından duyulan silah sesi onun Annabella ile tanışmasına sebep olur. Hannah, tanıştığı bu gizemli kadının, kendisinin evine gitme teklifini geri çevirmeyecek, onu bir  fahişe sandığı için anlattığı ajanlık hikayesine inanmayacaktır. Ta ki Annabella, Hannah’ın evinde öldürülene kadar..

Casusluk ya da gerilim filmlerinde gerekli olan kurmaca amaç, genelde askeri ya da siyasal nitelikte gizli bir belgedir. 39 Basamak’ın gizli belgesi bir uçak modelinin yapımında kullanılan bir matematik formülüdür.  Formülün ülke dışına nasıl sızdırılacağı ise filmde esrarını koruyan diğer bir unsurdur.

Hitchock’un İngiltere’de çekilen ilk dönem filmlerinden olan The 39 Steps North by Northwest  (Gizli Teşkilat) ile açık benzerlikler taşır. Her iki filmde de önceden tahmin edilemez bir biçimde, aniden korkunç serüvenlere dalan kahramanlar  mevcuttur ama serüvenlerle kahramanların
gerçekten organik bir ilişkisi yoktur.

Hitchock’un filmlerindeki imza niteliğinde kullandığı diğer bir unsur olan simetri, bu filmde de var elbette. Filmdeki esas mevzuyu
başlatan silah sesi, filmin gizeminin çözülmesi ,için bir kez daha duyulur.

Filmle ilgili biraz daha tespit yapmak için kastığımda, Londra’dan  başlayıp, İskoçya’nın kuzeyine kadar uzanan bir öyküde Hannah’ın neden Kanadalı olduğu sorusuna yanıt bulamıyorum.  Ki bu soruyu da aslında Hitchock’a değil Buchan’a sorulmalıydı.

Değinmeden geçemeyeceğim son bir durum da, İngiliz “music hall” ünün ayrıntılı ve karmaşık sunumu ile göz alıcı “palladium” un farkının ortaya konuluşudur.  Üst-alt sınıf farkının açıkça belirtilmesi dikkate değerdir. İşçi sınıfına hitap eden music-hall’de kargaşa silah sesinden önce zaten başlamışken, daha elit kesimin tercihi palladiumda silah sesine kadar sessizlik bozulmayacaktır.

Filmin başında görülen ve filmin en alakasız karakteri sanılan Mr. Bellek filmin sonunda bir kez daha görülerek, soruları cevaplar.

Son, başlangıca yanıt verir.

Hitchock filmlerini seven, Hitchock’a hayranlık duyan biri olarak yaptığım en kötü şey, bu adamın filmlerinden bir arşiv oluşturduktan sonra, elimdeki bütün filmleri kısa zaman içinde arka arkaya izlemek oldu. Bir süre sonra filmlerinde izlediği yolu, kullandığı sistemi farkedip adamın bende yarattığı hayranlık duygusunu tükettim. Maalesef Hitchock beni bir süre sonra şaşırtmayı bıraktı. Ama elbette ki bu onun sinema tarihindeki yerini ve bir mihenk taşı olduğu gerçeğini değiştirmez. (Zaten ben kimim ki lan!)

 

Bu yazı katinascissorhands tarafından kaleme alınmıştır.

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
0 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 5