Toprağın Çocukları (2012): Sadece İyi Niyet Yeter mi?

Güzin Tekeş
Güzin Tekeş
14 Eylül 2012

Köy enstitülerinin kapatılma sürecini anlatan “Toprağın Çocukları” şüphesiz ki iyi niyetli bir proje. Ali Adnan Özgür’ün yönettiği, senaryosunu ise Dilşah Özdinç’in yazdığı film, başta belgesel olarak düşünülmüş ancak daha sonra dramatik unsurların eklenmesiyle kurmaca bir filme dönüşmüş. Yine de bir belgeselden öğrenilebilecek pek çok bilgiyi içinde barındıran film, ne yazık ki fazlasıyla didaktik bir anlatım benimsiyor.

Trajik bir katliam sahnesiyle açılan film, bu ırkçı katliamdan kurtulan iki çingenenin bölgenin köy enstitüsünde saklanması üzerine zaten enstitüye diş bileyen çapulcuların, Hitler hayranı karakol komutanının da desteğiyle gün be gün artan saldırganlıkları üzerinden ilerliyor. Bu noktada da hikâyeye enstitüde okuyan Cevher ve Aybike’nin “masum” aşkı dâhil oluyor. Ancak bahsi geçen aşk o kadar masum ki varlığıyla yokluğu bir. Aynı şekilde çingene kızı Kalinka’nın Cehver’e olan umutsuz aşkı da seyirciye geçemeden öylece havada kalıyor.

Filmin en büyük handikabı ise “karakter” yaratmak yerine “tip” kullanmayı tercih etmesi. İyinin hep iyi kötününse hep kötü olarak çizildiği tipler izleyenin karakterlerle özdeşleşme şansını yok ediyor. Mesela, çapulcuları maşası olarak kullanan kötü kalpli karakol komutanının Hitler hayranı olarak çizilmesi kör göze parmak sokmaya benziyor.

Diğer yandan “Toprağın Çocukları” gerçek olaylara dayanan, anlatmak istediği bir derdi olan, cesur bir film. Yapımcılığını usta oyuncu Erkan Can’ın üstendiği film, tamamen kişisel ilişkilerle kotarılmış. Maddi yetersizlik zaman zaman filmin estetiğine yansısa da genel olarak dekor ve kostüm kullanımı başarılı kabul edilebilir. Kardeş Türküler tarafından üstlenilen müzikleri de filmin dramatik yapısına önemli bir katkı sağlıyor. Aynı şekilde Suzan Kardeş de söylediği şarkılar ve canlandırdığı karakter ile filmin renkli unsurlarından birini oluşturuyor.

Günümüzde hala tartışılan köy enstitülerinin, kuruldukları dönemdeki başarısını ve hangi niyetlerle kapatıldığını sakınmadan ortaya koyan film, Erkan Can’ın hayat verdiği Kemal Öğretmen karakterinin ağzından yapılan final konuşmasında 40’lı yıllar kadar bugüne dair de önemli şeyler söylüyor. Bugün de üzerinde türlü çeşit oyunlar oynanan eğitim sisteminin kimi neden rahatsız ettiğini, eğitimsizliğin kimlerin işine geldiğini net şekilde anlatan “Toprağın Çocukları”nın sinemasal değeri tartışılabilir ancak bir ilk film olarak vermek istediği mesajlar açısından ilgiyi hak ettiği kesin.

 

Yönetmen: Ali Adnan Özgür

Senaryo: Dilşah Özdinç

Yapım: Türkiye, 2012

Oyuncular: Erkan Can, Ufuk Bayraktar, Müge Boz, Türkü Turan, Şebnem Sönmez, Bahtiyar Engin

Süre: 80′

 

guzintekes@gmail.com

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
2 votes, average: 1,00 out of 52 votes, average: 1,00 out of 52 votes, average: 1,00 out of 52 votes, average: 1,00 out of 52 votes, average: 1,00 out of 5