Tomboy (2011): Cinsel Kimlik Bunalımı

Kaan Karsan
Kaan Karsan
15 Aralık 2011

Bu sene Dardenne kardeşlerin Le Gamin au Velo’su ve Terrence Malick’in Tree of Life’ı ile çocukluk döneminin sanrılarına, otorite hezeyanlarına çarpıcı bir şekilde odaklanan iki başarılı film izlemiştik. Malick ve Dardenne’lerin otoritenin varlığı ve yokluğu konusundaki yaklaşımlarını farklı bir yola sokan ve farklı bir istikamete doğru hareket ettiren bir film olarak karşımıza çıkan Tomboy, küçük bir kız çocuğun cinsellik bunalımına odaklanıp mevzuyu çekinik ebeveynlerin yardımıyla sade bir biçimde incelerken, asıl vuruculuğunu bu saflığından sağlıyor.

Celine Sciamma’nın usta bir oyuncu yönetimiyle ve doğal planlarla kotardığı filmi, ne ve kim olduğu konusunda ikilemleri olan bir kız çocuğunun karmaşık psikolojik dünyasından dem vuruyor. Laure karakterinin, bir erkek gibi giyinip etrafındakilere kendini Michael olarak tanıtması, hormonal bir inkâr ile neredeyse bir kıza aşık olacak kadar tutulması ve işin ilginç yanı bu sorun uç bir noktada patlak verene kadar ailenin tamamen kontrolsüz bir tavır takınması bir kız çocuğunun yaşadığı cinsel kimlik bunalımının körüklenmesine sebebiyet veriyor.

Tomboy aslında son derece karakter odaklı ve mütevazi bir film. Zaten Celine Sciamma da Laura karakteri üzerinden genellemeler yapmak yerine, karakterinin özel sorunlarına odaklanıp söylemlerini mikro düzeyde tutmaya gayret gösteriyor. Tabii bu Sciamma’nın önemsiz şeyler söylemeye çalıştığı anlamına gelmiyor. Zira insanoğlunun varlığından bu yana kurtulamadığı ve kurtulamayacağı sorunların başında gelen kimlik ve aidiyet meselesi filmin her anında yüzümüze çarpıyor. Sciamma’nın takınmaktan kaçındığı iddialı tavır, kendini dozunda ciddiye alan bir anlatıyla birleşince hem karakterlerinin hem de mevzusunun saflığını arttıran bir eser ortaya çıkıyor.

Filmin ve yönetmenin, en büyük övgüyü hak ettikleri film unsuru elbette ki kusursuz çocuk oyuncu yönetimi. Laura’yı oynayan Zoe Heran, farkındalığı çok komplike olan bir rolde bir çocuk oyuncu için çok zor olan bir rolün altından mucizevi bir başarıyla kalkıyor. Filmi izleyen herhangi birinin Zoe Heran’ın oynadığı karakteri nasıl bu kadar iyi tanıyabildiği ve anlayabildiği konusunda çok fazla sorusu olacaktır. Bir çocuğun dalgalı psikolojik dünyasına çok fazla tesiri olabilecek bir rolü, sağlıklı bir biçimde oyuncuya tanıtabilmek Sciamma’nın öncelikli olarak bahsedilmesi gereken önemli başarılarından biri. Yönetmenin başarılı oyuncu yönetimi yalnızca Zoe Heran ile sınırlı kalmıyor. Neredeyse filmin tüm ana iskeletini çocuk karakterler ve onların dünyası üzerinde temellendiren Celine Sciamma, çocukların topluca oynadıkları kalabalık sahnelerde de tertemiz planlar çıkarıyor; bütün oyuncularını “tip” seviyesinden “karakter” seviyesine yükseltmeyi ve karikatürizasyondan kurtarmayı başarıyor.

Bütün bu başarılı unsurların yanında yönetmenin çuvalladığı nokta ise, bize ustalıklı bir karakter çizeri olduğunu hissettiren Celine Sciamma’dan beklenmeyen bir kısımda geliyor. Öyle ki yönetmen, yetişkin karakteleri yaratmakta ve derinleştirmekte büyük sorunlar yaşıyor. Bunu filmin asıl meselesinin çocuklarla ilgili olmasına yormak mümkün; ancak ne olursa olsun Laura’nın ebeveynlerinin filme hiçbir şey katmayan, inandırıcı olmaktan uzak şekilde tepkisiz kalan ve sonra vakti gelince de kişiliklerine zıt tepkiler veren karakterler olması, senaryonun örtemediği düzeyde büyük bir boşluk. Derinlemesine işlenen onlarca çocuk karakterin yanında sığ ve eğreti duran yetişkin karakterler filmin genel akışına zarar veriyorlar.

Nihayetinde, Tomboy senenin dikkate değer, önemli işlerinden. Çocuk psikolojisi ve cinsiyet bunalımı üzerine gerçekçi ve etkileyici söylemleri olan ve duygusunu seyircisine geçirebilen modern bir sinema eseri. Sciamma’nın bundan sonraki filmlerine olan ilgiyi de arttıracağı aşikar. Olgun bir sinemayla, değerli, düşündüren ve derin şeyler söylemeye çalışan bir kadın yönetmenin yükselişini görmek ise sinemaseverler için yeni bir heyecan kaynağı.

Filmin Notu: 6/10

***

kaankarsan@gmail.com

twitter

***

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
0 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 5