Saving Mr. Banks (2013): Bir İstila Öyküsü

Kaan Karsan
Kaan Karsan
06 Şubat 2014

60’larda Robert Stevenson tarafından kotarılan Disney klasiği Mary Poppins’in (Gökten İnen Melek, 1964) yapım sürecinden çıkarılan bir film ile karşı karşıyayız. Bu kez yapım yılı ‘2013’ ve bu filmin adı Saving Mr. Banks (Mr. Banks, 2013). Saving Mr. Banks’in ilk anlarında kendi acıları, hesaplaşmaları ve hayal kırıklıklarını katarak yazdığı romanını yine ‘kendi’ dünyasında tabulaştıran bir yazar, P. L. Travers ile tanışıyoruz.  Satırlarına ruhunun özünü gizlediği kitabının üzerine titriyor; hatta belki de romanını kendisinden başka kimsenin anlayamayacağını düşünüyor Travers… Kitabını Hollywood tüketicisi için sinemaya uyarlamaya çok kararlı olan Walt Disney’e ve ‘yozlaşmış’lığından emin olduğu şirketine karşı çok korumacı bir tavır takınması zaten bu yüzden. Kimsenin ‘gerçek anlamda’ özümseyemeyeceği kitabını sakınmak; romanın başına bir şey gelmesini engellemek istiyor. Ancak içinde bir yerlerde anlaşılmak ve takdir edilmek istenen bir tarafı da var bu ukala, kötümser, soğuk, gri, sert ve ziyadesiyle duygusal yazarın. Yakın dönemden The Blind Side (Kör Nokta, 2009) ile tanıdığımız John Lee Hancock tarafından yönetilen film temelde, içine kapanık bir yazarın Walt Disney ile uzlaşma/uzlaşamama hikayesini anlatıyor tanıdık Disney tonuyla. Disney’in insan doğasının buruk ama bembeyaz taraflarından çıkardığı hikayelerin bir yenisi Saving Mr. Banks…

mr. banks 2

Saving Mr. Banks, herhangi bir Disney filmi kadar ‘kolay’ ve geçmişteki bütün acılara rağmen, önümüzde umut dolu ve coşkulu bir hayatın bizi beklediğini söyleyebilecek kadar iyimser… Akıcı, yoğun ve ince telden diyaloglar; duygudaşlık kurması ve anlaması çok kolay, ‘nezih’ karakterler… Sinemayı (aslında sinemanın ‘batılı’lığını), insanın hikayesini (aslında satılmaya değer olanını) ve seçtiği yolu (aslında gidilmeye değer olanını) ziyadesiyle önemseyen bir metin… Kadroda ‘Emma Thompson’ı otobiyografik öyküsünü Hollywood’a kaptırmak üzere olan Avusturalyalı-İngiliz yazar, Tom Hanks’i ise bu öykünün peşinde koşan Amerikalı şirket sahibi (Walt Disney) hırkasıyla ihtiva eden tam isabet oyuncu seçimleri… Bu bakımdan Saving Mr. Banks’in ‘şaşırtmamak’ üzerine bir film olduğunu bile söyleyebiliriz.

Filmin ele aldığı duyguların çeperi o kadar geçirgen ki, bu hikayenin içerisinde hiçbir mesafeye yer yok.  Bu bakımdan Hollywood’un genel ortalamasını temsil ediyor bir anlamda… Hollywood’un varoluş sebebine dair oldukça yüceltici ve muhafazakar cümleler yöneltiyor; insanları ve hikayeleri tektipleştiren, istila eden ve içselleştirmek yerine dışsallaştıran şablonlara övgüler diziyor. P. L. Travers’ın zincirlerinden ve acı dolu geçmişinden kurtularak dünyayla barışık hale gelmesinin yolu Hollywood’a teslimiyet sürecinden geçiyor bu hikayede… Walt Disney, Mary Poppins’in içini kendi hikayesiyle dolduruyor; kendi hikayesine de ‘görelilik’ kılıfını uyduruyor. Hatta bunun meşruiyetini ve dramatik yapıyı güçlendirmek adına hikayeye gerçekte yaşanmamış ‘anlar’ (Walt Disney’in İngiltere seyahati gibi) eklemekten de geri durmuyor. Yani, Hollywood, bir kez daha alıcının beklentilerine yönelik, katmanları ve kişiselliği sönümlenmiş bir algı oluşturmanın peşinde. İşte Saving Mr. Banks’in pek de farkında olmadan anlattığı ‘bir diğer’ öykü de bu: Bir İstila Öyküsü

 mr. banks 1

Filmin ‘farkındalıklı’ öyküsü ise Hollywood standartlarında cazip sayılabilir elbette. Zamansal açıdan iki ileri bir geri hareket eden öykü kurgusu seyir zevkine hasar veriyor olsa da Saving Mr. Banks’i Disney’in çok kolay tüketilen ve hedeflediği şekilde duygusunu geçiren ‘keyifli seyirlik’leri arasına koymakta sakınca yok. Tabii bunun ‘iyi bir film’ olmak uğrunda ne kadar yeterli geldiği tartışılır. Lafın özü, Saving Mr. Banks önemsediğiniz kadar önemli, Hollywood karşı kullandığınız algınız ile ilişkili ve verdiğiniz kadar alacağınız bir film.

Kaan Karsan
kaankarsan@gmail.com
twitter

***

Türkçe Adı: Mr. Banks

Yönetmen: John Lee Hancock

Senaryo: Kelly Marcel, Sue Smith

Oyuncular:Emma Thompson, Tom Hanks, Annie Rose Buckley, Colin Farrell

Yapım: ABD | İngiltere | Avustralya, 2013

Süre: 125′

***

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
1 vote, average: 2,00 out of 51 vote, average: 2,00 out of 51 vote, average: 2,00 out of 51 vote, average: 2,00 out of 51 vote, average: 2,00 out of 5