Oz the Great and Powerful (2013): Üç Boyutlu Peri Masalı

Güzin Tekeş
Güzin Tekeş
07 Mart 2013

Daha çekim aşamasındayken bir filmin başına gelebilecek tüm talihsizliklerin başına gelmesine rağmen 1939 yapımı “Oz Büyücüsü”, şüphesiz ki sinema tarihinin unutulmaz filmlerinden biri. Kansas’ta yaşayan Dorothy’nin bir fırtına sonucu kendini Oz ülkesinde bulması ve bu renkli ülkede; bir kalp arayan Teneke Adam, cesarete muhtaç Aslan ve bir beyin isteyen Korkuluk’la beraber Oz büyücüsünü bulmak için yaptığı yolculuk, bir zamanlar çocuk olmuş herkesin az çok hafızasındadır.

oz

Çocuk romanları yazan Frank Baum’un kitabından uyarlanan film için en sık yapılan okuma; ağır ekonomik bunalımdan geçen Amerikan halkına, en kötü koşullarda bile akıl, cesaret ve sağduyuyla ayakta kalınabileceği mesajlarını veren “kapitalist” bir yaklaşım olduğu yönündeydi. Basit bir örnek vermek gerekirse Dorothy’nin Oz ülkesinde yolculuk ederken ayrılmaması gereken sarı yolun Amerika’nın altın standardı politikasını temsil ettiğini söylemek mümkün. 2013’e geldiğimizde ise Amerikan kültürünün sevilen masalı, Evil Dead’den beri kendine özgü mizahıyla tanınan ve sürprizleri seven bir yönetmen olan Sam Raimi’nin ellerinde yeni bir forma kavuştu. 2000’li yılları süper kahraman furyasının “Örümcek Adam” ayağıyla geçiren yönetmen, “Muhteşem ve Kudretli Oz” ile altına girdiği zor işin üstesinden gelmiş.

Kansas’ta bir çadır tiyatrosunda “büyücülük” yapan üçkâğıtçı Oscar Diggs’in peşindekilerden kaçarken tıpkı Dorothy gibi bir fırtına sonucu kendini Oz ülkesinde bulmasıyla başlayan film, bizi orijinal filmin öncesine götürerek, meşhur Oz büyücüsünün nasıl Oz büyücüsü olduğunu anlatıyor. Aslına bakacak olursak, filmde asıl hikâyenin kahramanları olan Teneke Adam, Korkuluk ve Aslan’ın yer almayışının asıl sebebi tamamen hukuki. Baum’un ilk kitabının film hakları MGM’nin elinde olduğu için Disney ilk romana ait hiçbir karakteri ya da olayı filmde kullanamamış. İşte tam da bu nokta da yönetmen olarak Sam Raimi’nin seçilmiş olasının önemi ortaya çıkıyor. Çünkü Raimi bu sınırlamalara takılmadan ama hikâyeye de zarar vermeden kendi evrenini yaratmış.

oz2

Siyah beyaz olarak başlayan film, hem orijinal filme bir saygı duruşunda bulunurken hem de az sonra tanışacağımız Oz ülkesinin renkli ve görkemli atmosferini güçlendiriyor. “Avatar” ve “Alis Harikalar Diyarında” filmlerinin Oscar’lı sanat yönetmeni Robert Stramberg ile çalışan Raimi, bu iki filmin estetiğinden izler de taşıyan prodüksiyonuyla şimdiden Oscar ödüllerinin teknik dallarını zorlayacak gibi gözüküyor. Üç boyutlu olarak çekilen 200 milyon dolarlık film, renk cümbüşü arasında izleyeni kendine hayran bırakırken Oscar’ı da ülkenin üç cadısından biri olan Theodora ile tanıştırıyor. Rachel Weisz, Mila Kunis ve Michelle Williams’ın son derece başarılı performanslarıyla hayat bulan üç cadıdan hangisinin iyi cadı olduğuna karar vermekde zorlanan Oscar’ın yol arkadaşları ise uçan bir maymun ve yaşadığı porselen şehir kötü cadının adamları tarafından yerle bir edilmiş küçük porselen kız oluyor. Oscar’ın porselen kızın bacaklarını tamir ederek filmin başında yürütemediği engelli kıza yapılan gönderme üzerinden anlatılan, üçkâğıtçıdan iyi kalpli adama dönüşüm sürecine karşılık; içindeki öfkeye yenilerek kötü cadıya dönüşen cadının değişimi de Amerikan idealizmine tam denk düşüyor. James Franco’nun, Oscar Diggs rolünde sergilediği performans her ne kadar akıllara bu rollerin usta oyuncusu Johnny Depp’i getirse de enerjisi Depp’den aşağı kalmayan Franco rolünün hakkından ustalıkla geliyor.

Senaryoyu okuduğunda orijinal filme yazılmış bir aşk mektubu olduğunu düşündüğünü söyleyen yönetmen, görülen o ki bu hissiyata film boyunca da sadık kalmış. Filmin tek handikabı ise gereksiz uzun süresi. Filmin, iyinin kusursuz iyi, kötününse saf kötü olduğu peri masallarını sevenleri tatmin edeceği aşikâr. Diğer yandan peri masallarına düşkünlüğü olmayanların bile Raimi ve Stronberg’in yarattığı muhteşem evreni görmesinde fayda var.

 

Türkçe Adı: Muhteşem ve Kudretli Oz

Yönetmen: Sam Raimi

Senaryo: Mitchell Kapner

Yapım: ABD, 2013

Oyuncular:  James Franco, Michelle Williams, Rachel Weisz, Mila Kunis

Süre: 130′

 

guzintekes@gmail.com

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
1 vote, average: 3,00 out of 51 vote, average: 3,00 out of 51 vote, average: 3,00 out of 51 vote, average: 3,00 out of 51 vote, average: 3,00 out of 5