Her (2013): Bol Sorulu Yazı

Bu yazıya neresinden başlayayım bir türlü bilemedim. Spike Jonze’dan mı, bu bir aşk filmi diye mi, yoksa yapay zeka mı, yoksa gördüğümüz kadarıyla çizdiği toplumdan mı,  yoksa vs…

Filmle ilgili karışık duygularım var benim. Sevdim mi sevmedim mi tam bilemedim aslında. Sanki yeteri kadar derine inmediği için mi kafam karışık diye düşündüm. Peki yeteri kadar derine inmek ne? Bundan da artık o kadar emin değilim. Her filmin, hele ki bu tür filmlerin ineceği derinlik hakikatın bulunacağı yer mi? Peki neden bu kadar büyük şeyleri yüklenmesini istiyoruz bir filmin? Neden illa bir hakikatle karşılaşmak istiyoruz? Neden illa o gözetleme arzumuz devreye giriyor?  Bu film bizi bir yere kadar götürüp bırakıyor mu? Sanat eserinin karşısındakiyle kurduğu iletişim sinemada nasıl kristalleşiyor, nasıl elle tutulur hale geliyor. Bu filmin yazısı da böyle olsun, bol sorulu…

her 1

Filmdeki yapay zekaya sahip, sürekli yatak odası tonunda konuşan işletim sistemine aşık olan adamın boşanmak üzere olduğunu, hala aşk acısı çektiğini öğreniyoruz.  Peki işletim sistemini kurarken gelen kilit soruya “ses erkek sesi mi olsun, kadın sesi mi olsun” sorusuna “kadın” yanıtını aldıktan sonra onunla birlikte gelen bu şefkatli, anlayışlı şen şakrak kadına ne demeli. Önce iyi bir arkadaş, sonra iyi bir sevgili, sonra da “ilişkimiz hakkında biraz düşünmem gerekli seni neden seviyorum bilmiyorum” diyen makina.

Aslında hepimiz böyle bir diziyle büyüdük “Kara Şimşek”. Endüstriyel dış sesten, azıcık seks yapabilen kadın sesine gelebilmiş olduk bu filmle.  Hayırlısı olsun. O karakterleri  de, kulağında oldukça gelişmiş bir bluetooth cihazıyla gezen, hastalık nedir bilemyen, maddi olarak her istediğini alabildiği, mini bir Los Angeles-Şangay ütopik evreninde görüyoruz.  Hizmet sektöründe oldukça ileriye gidilmiş belli. Bütün mektuplarımızı el yazısı taklit edebilen bir firmaya yazdırıyoruz. O firmada da bizim eleman, Joaquin Phoenix çalışıyor. Falan filan. Fazla anlatmayalım.

Peki filmin başarısı nerede? Bizi bu aşk ilişkisine inandırmakta.  Peki bunu yaparken kullandığı enstrümanlar ne?  Tek piyanoyla yapılmış müzik, kırmızı ve turuncu filtreler ve bolca kullanılan yalnızlık. Hele bu yalnızlık sizi yargılamayacağını düşündüğünüz bir makinayla yaşanıyorsa işte o zaman duygularınız en saf haliyle ortaya çıkıveriyor. O zaman da biz izleyiciler o karakteri çok seviyoruz.

her 2

Nasıl bir resme aşık olanların filmlerini gördüysek orada yaşanılan idealize etme duygusu bu filmde de var. O idealize ediş burada kendini renklerde müzikte ve dekorda kendini gösteriyor. Adamın gözlerini kapatıp yürümesinde, doğada uzun yürüyüşler yapmasında saçma sapan şeylere makinayla birlikte gülmesinde. Bir de burada duyguları çok iyi tanıyan, duygusal bir ilişkinin doğru yerlerine basmasını bilen bir adamda. Karşımızdaki kişiyi, bu filmde makinayı, kendimizin seveceği bir şeye evriltebileceğimiz yanılgısında.

O yanılgıya burada da düşülüyor. Yalnız burada makinanın hızı ve makinanın ona aşık olan adamdan ayrı bir dünyasının olması ve adamın bunu bilememesi, dolayısıyla o makinayı tanımaya başlayıp sırlarını öğrendiğinde ki burada tam bir insana dönüşüyor artık aklında idealize ettiği sevgili hayalinin yok olmasına neden oluyor.  Atipik bir aldatmayla karşı karşıya kalıyor. Neyse.  Sevmiyorum aslında bu tür yapı sökümünü. Bunu Altyazı’dan arkadaşlar benden daha iyi yapar. Bence siz gidin filmi izleyin. İlginç bir öykü, güzel çekilmiş bir film, makina insan ilişkisi alt türüne( öyle bir alt tür varmış gibi uyduruyorum) duygusal pencereden yeni bir bakış.

* Filmdeki en inanılmaz şey, süper bir dairede yaşayan adamın metroyla işe gidip gelmesi değil, Los Angeles’da sık kullanılan metro olması. Zira film neredeyse günümüzde geçiyor.

* Filmi izledikten sonra filmle dalga geçen videolara da youtubedan bakabilirisiniz. 

 

İnan Temelkuran

twitter

**

Türkçe Adı: Aşk

Yönetmen: Spike Jonze

Senaryo: Spike Jonze

Oyuncular: Joaquin Phoenix, Amy Adams, Scarlett Johansson

Yapım: ABD, 2013

Süre: 126′ 

***

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
0 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 5