F Tipi Film (2012): Toplumsal Hafıza, Toplumsal Vicdan

Kaan Karsan
Kaan Karsan
24 Aralık 2012

Türkiye’nin esasen hiç değişmeyen gündemi ve o gündemin ihtiva ettikleri zaman zaman belli amaçlarla toprak altına süpürülüyor olsalar da, tekerrür eden ya da savunulan vicdansızlıklar öyle kolay kolay unutturulamıyorlar. Kabul edelim ki, bu toprakların, bu topraklardaki otorite kavramının ve neticesinde bu topraklar üzerinde yetişen kimi mahsullerin bir hazımsızlık sorunu var. Bu çevreler, düzene karşı beklenmedik bir yerde konumlanabilen hiçbir duyguyu kabullenemiyor; karşıt görüşün varlığıyla yaşamayı öğrenemiyorlar. Odağımızda kültürel ve düşünsel bir asimilasyon süreci ve yöntemi var. Bizleri ‘F-Tipi cezaevleri’nin kısa ve acılı tarihi üzerine kurmaca kısalarla dolu bir yolculuğa çıkaran “F-Tipi Film”in temel derdi, amiyane tabirle, toplumsal hafızayı dürtmek ve bir tür sosyal sorumluluk misyonu üstlenmek…

Fikir babası olan Grup Yorum’un da içinde bulunduğu, Sırrı Süreyya Önder, Barış Pirhasan, Reis Çelik, Ezel Akay ve Hüseyin Karabey gibi isimlerden güç alan bir yönetmen ekibince kotarılan “F-Tipi Film”, filmin yaratıcı sürecine dâhil olan her sinemacıya bir kalem, bir kâğıt, bir de klostrofobik bir mekân tahsis ediyor esasında. Tıpkı bir sinema öğrencisine verilen zorlayıcı bir ödev gibi, yönetmenler, kendi sinemasal karakteristikleriyle ‘yokluk’tan bir ‘varlık’ çıkarmanın peşine düşüyorlar. Zira ellerinde sadece bir hücre, en iyi ihtimalle birkaç oyuncu ve birkaç dakika var.

“F-Tipi Film” ilk celsede bir film olarak değerlendirilmekten öte bir sosyal uyarıcı olarak kabul edilmeyi hak ediyor. Zira susmak eyleminin tüm dinamiklerini bir şekilde özümsemiş olan kesim bu tip filmler sayesinde duyarlı hale gelebiliyor. Bu filmin de öncelikli görevi bu. Yapabildiği ölçüde geçmişten bu yana bir kara leke gibi kayıtlara sinmiş olan bu korkunç gerçekliği gündeme taşımak… “F-Tipi Film”, sinemasından evvel söylemini vurgulayan; söylemi çerçevesinde de elinden gelenin en iyisini, özenli bir biçimde kısa filmler potpurisiyle takdim eden bir film. Hem de içten içe biriktirdiği haklı öfkesine rağmen, profesyonel bir tavırla kızgınlığını değil öyküsünü anlatan bir film.

f tipi film

Kısalar görünürdeki en net problem olan fikir sorunsalını aşmayı bir şekilde başarıyorlar. Yönetmenler, oldukça parlak bir çıkış noktasından harekete geçerek bu denli kapalı bir dehlizi kat ediyorlar. Bazısı bu daracık hücreden oldukça sert bir psikolojik gerilim çıkarmayı denerken bazısı sırtını fiziksel gerçekliğe yaslayarak mevzunun sosyal boyutunu inceliyor. Tüm yönetmenler filmlerine bir iskelet örmeyi başarıyor olsalar da bu iskelet her filmde aynı sağlamlıkta olmuyor. Genel anlamda bir tempo sorunu yaşayan film, bazı anlarında yükselirken bazı anlarında düşüyor.

Parçalara ayrı ayrı bakıldığında ise Hüseyin Karabey ile Mehmet İlker Altınay’ın kısaları bir adım öne çıkmayı başarıyorlar. Hüseyin Karabey, unutkanlık üzerinden toplumsal hafızanın mahkûm olduğu karanlığına işaret ederken oldukça tavizsiz ve sert bir sinemayla hareket ediyor. Asıl kimliğini kurgu masasında kazanan Karabey kısası, kurduğu sağlam atmosferle sarsıcı bir etki yaratıyor. Mehmet İlker Altınay ise belgesel gerçekçiliğiyle stilize bir sinemayı birleştiriyor ve izleyeninden sabır talep eden, neticesinde de o sabrın karşılığını veren bir kısa film sunuyor. Çok uzun planlarla ve hareketsiz bir kamerayla acılara parmak basan Altınay, F-Tipi mağdurlarının psikolojik dünyalarının kapılarını açıyor.

F-Tipi film kusursuz bir eser değil. Hatta zayıf taraflarının güçlü taraflarına ağır bastığı dahi söylenebilir. Ancak her şeyden önce, bu filmin amacını ve nedenini özümsemek gerekiyor. Zira ‘F-Tipi Film’in arkasında yaratıcı bir sanatçı güruhunun ötesinde, acılı bir süreç, saklı etkenler ve gizli başrol oyuncuları var.  Sadece görünür olan yüzeyi kazmak gerekiyor. ‘F-Tipi Film’ de izleyenine kazmak için gereken küreği getiriyor.

(Arka Pencere‘nin 167. Sayısı İçin Yazılmıştır.) 

**

Kaan Karsan

kaankarsan@gmail.com

twitter

 

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
1 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 5