After Earth (2013): “It’s ‘Happening’ Again!”

Kaan Karsan
Kaan Karsan
27 Haziran 2013

Shyamalan, kariyeri boyunca yaptığı müthiş ve berbat filmleriyle kim olduğunu sinemayla yakından yahut uzaktan alakalı birçok kişiye öğretti. Orta şekerli bir film olarak kayda geçen ‘Lady in the Water’dan beri önlenemez bir yere çakılış harekâtına koyulan yönetmenimiz sanki tüm yeteneklerini kötü ama bir şekilde yaygın bir şöhret ile takas etmiş gibi davranmaya devam ediyor. Kariyerinin ilk döneminde filmlerinin her anını, her mizansenini hesaplamayı adet edinen Shyamalan, bundan gayrı iyi bir film yapmayı hedeflemediğine dair tüm ibareleri After Earth ile beraber resmi olarak ilan ediyor.

After Earth sözüm ona bir bilimkurgu filmi… Dünyanın insan yaşamına uygun bir yaşam olmayı bir kenara bıraktığı, hatta içeriğinde yaşamını sürdüren tüm canlıların ‘nasıl oluyorsa’ insanı öldürmek için evrimleştiği bir gelecekte geçiyor. Bu karanlık gezegene arıza yapan bir uzay gemisi düşüyor; bu uzay gemisinden de sadece iki kurtulan oluyor. Tahmin ettiğiniz üzere bu ikili bir baba-oğul… Babanın mesleğine ve insanın mevcut yaşam alışkanlıklarına dayanan, gerilimli bir ilişkileri var. Kaza sonucu iki bacağı birden kırılan baba, cesaretine pek de güvenmediği oğluna geminin yüz kilometre öteye düşen kuyruk tarafına varması gerektiğini ve bunun ‘dünya’ isimli bu vahşi gezegenden kurtulmaları yolundaki tek şansları olduğunu bildiriyor.  Bunun akabinde de tanıdığınız gezegen, tanımadığınız gelecek tabanlı bir yol hikâyesinin fitili ateşleniyor.

After Earth’ün bilimkurgu tabanı gerek bilimsel dayanaksızlığı gerekse baştan savmalığı ile Will Smith’in oğlu Jaden’ın yaşıtlarına hitap ediyor gibi. Evrim sürecinden Charles Darwin’in kemiklerini sızlatacak bir biçimde yararlanan hikâye, yaratıcılıktan büsbütün uzak ve bayağı gelecek tasarımlarıyla da çocuk kitabı tadını yakalıyor. Filmin sanat yönetmenliğinin de Shyamalan’ın bir önceki faciası The Last Airbender’ı aratmadığını ve bir o kadar gülünç olduğunu belirtmeliyiz. After Earth, ilk saniyeden başlayarak filmin hedef kitlesini ‘teenager’ kılıyor ve özensiz hallerini açık açık sezdiriyor. Tabii bunda Shyamalan’ın payı da büyük.

after earth 1

Tıpkı The Happening de olduğu gibi insanın doğayı yok ediyor olmasını dert edinen ve doğanın buna karşın ‘evrim’ aralığıyla vereceği tepkinin peşine düşen Shyamalan’ın After Earth’ü ne kadar fütursuzca kotardığını anlamak için âlim olmak gerekmiyor. Çevreci mesajlarını bile ‘arşivden’ fabrika görüntüleriyle veren Shyamalan filminin hiçbir anında hatırlanacak bir manevra yapmıyor ve sadece filmin jeneriğine yazdığı ismiyle filmi sahipleniyormuş gibi görünüyor. Bu esnada da çok iyi bildiği, sinemanın temel gerekliliklerini de umursamıyor ve filmi iyi-kötü kotarayım gerisi pek de mühim değil kaygısından öte hiçbir kaygı gütmüyor.

Hiç şüphe yok ki bir de işin Will Smith boyutu var. Oğlunu belli ki çok seven ve aktörlük kariyerine devam etmesini isteyen Smith sadece proje aşamasında değil; filmin içerisinde dahi bir ‘aracı’ aktör hüviyetine bürünüyor. Oğlunun yolculuğunu yıkık dökük bir uzay gemisi içerisinden yöneterek filmi çok yorulmadan tamamlıyor ve oğlunun popülerliğe doğru uzanan maratonunda bir tavşan atlet misyonu üstleniyor.

After Earth neticesinde net olarak görünen bir şey var. O da Shyamalan’ın kariyerinin son döneminde kendisine yöneltilen ağır eleştirilerden oldukça etkilendiği, özgüvenini yitirdiği ve artık etliye sütlüye pek bulaşmak istemediği. Shyamalan bu tavrına devam ederse kısa süre sonra sektör içerisinde öyle ya da böyle filmlerini çeken ve pek de ciddiye alınmayan bir yönetmene dönüşecek gibi. Bir zamanlar The Sixth Sense ya da The Village gibi filmleri çektiğini ise torunlarımıza, karşılıklı olarak şaşırarak anlatacağız.

 

Kaan Karsan

kaankarsan@gmail.com

twitter

 

Türkçe Adı: Dünya: Yeni Bir Başlangıç

Yönetmen: M. Night Shyamalan

Senaryo: Gary Whitta, M. Night Shyamalan, Stephen Gaghan 

Yapım: ABD, 2013

Oyuncular: Jaden Smith, Will Smith, Sophie Okonedo, Glenn Moreshower, Zoe Kravitz

Süre: 100′ 

 

Yazarın Puanı:
Ekşi Sinema Puanı:
1 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 51 vote, average: 1,00 out of 5