Kahpe Devran (2010) : 42 Numara Ayakkabılar

Sinan Yusufoğlu
Sinan Yusufoğlu
21 Ocak 2013

Bir önceki kısa filmi Tamirci Çırağı’nda Cem Karaca’nın efsaneleşmiş şarkısının izinden yürüyerek imkansız bir aşkın içinden Yeşilçam melodramlarına selam göndermişti Cahit Çeçen. 2010 yılında çektiği Kahpe Devran belgeselinde ise ‘soylulaştırma’ adı altında kentsel yıkım mekanlardan birine dönüşen Tarlabaşı’nda umudun imkansızlaştığı bir dünyaya dahil ediyor bizi. Belgesellerde kullanılan mesafeli dış ses, Kahpe Devran’da ‘buralı’ bir hal yaratarak izleyeni daha da sokuyor hikayenin içine; kırık bir Türkçe; tam da o ‘kenar mahalle’ dünyasından sesleniyor bize.

kahpedevran

Dış seste Selim Akgül, filmin anlatısını böyle güçlü kurabilmesinde önemli bir etkene dönüşüyor. Stilize kamera ve anlatım biçimi belgeselin kara mizah yönünü altını çok çizmeden başarıyla aktarıyor. Yıllar öncesinden tanıdığımız, yolda defalarca karşılaştığımız ama pek konuşma fırsatı bulamadığımız üç ‘kederli’ adamın sıradan ve bir o kadar çaresiz yaşamları çerçevesi kırılmış bir fotoğraf gibi duvardaki yerini alıyor.

Sınıfsal bir zeminden uzaklaşmadan, yorgun ve umutsuz adamların hikayesini anlatıyor Kahpe Devran. Bunu Türkiye sinemasında örneğine çok rastlamadığımız bir kara mizahla yaparken; geleneksel tüm anlatım biçimlerini de kırıyor kendi gerçekliğini inşa edebilmek için. Kızarmış patatesten, 42 numara ayakkabılardan, pahalı kadın parfümünden, kuru fasülyeden, cacıktan, yoksul bir aşktan, günde üç pakete çıkarılan sigaradan ve Ahmet Kaya’dan bahsediyor Kahpe Devran. “Hep sonradan gelir aklım başıma” diyen bir insanlık halinin trajedisi, karanlık bir sokakta cılız bir ışık gibi kalıyor nihayetinde.

Film, karakterleriyle birlikte güçleniyor; onların yaşam tarzlarını bir motife dönüştürmeden, kültürel bir malzemeye indirgemeden kuruyor bu dünyayı. Gücünü tam da bu incelikli mizahi gerçeklikten alıyor. Ezilenlere karşı kurulan ajitatif dilin ötesine geçerek; onlarla birlikte soluk almaya başlıyor. Filmin girişinde kullanılan Sait Faik’in “Resmi çizilmiş olmayan kendi halinde insancıklar güzeldir” sözü de karşılığını buluyor. Cahit Çeçen bu insanların resmini kendini de bu resme dahil ederek en yalın biçimde anlatırken; geriye bu çivisi çıkmış ‘kahpe devran’da buruk bir tat kalıyor.

Filmi izlemek için tıklayınız.

Kahpe Devran (2010 / 20 dk.)
Yönetmen: Cahit Çeçen
Oyuncular: Musa Karagöz, Hasan Gençer, Metin Demir



Sinan Yusufoğlu

sinan.yusufoglu@gmail.com